De uitdaging
Kenmerkend voor zorgcentrum Bosbeek in Heemstede is de ligging op een voormalig landgoed. Vele karakteristieke elementen zoals het hoofdgebouw zijn nog steeds aanwezig. Het hoofdgebouw bevindt zich grotendeels nog in oorspronkelijke staat, met de authentieke indeling en details, en is goed onderhouden. Dit gebouw heeft vooral een representatieve functie en is met het historische verpleeghuis verbonden met een halfverdiepte verbindingsgang. Het oude verpleeghuis van medio jaren ’30 uit de vorige eeuw diende oorspronkelijk als opvanghuis voor zieke en bejaarde zusters van de Congregatie der Zusters van De Voorzienigheid.

Al in 1950 werd deze locatie door de Stichting Sint Jacob aangekocht. Op het moment dat OLCO bij de planvorming werd betrokken was naast het hoofdgebouw een oud zorgcentrum uit 1930 aanwezig en was het jaren zestig verpleeghuis reeds gesloopt. Naast deze bouwdelen was er ook een gebouw uit van eind jaren ’80 en een kapel aanwezig.

De planvorming voor de nieuwbouw van 60 psychogeriatrische plaatsen is in eerste instantie door Sint Jacob zelf aangestuurd. Aan een architect werd opdracht gegeven een plan te maken en dit plan openbaar aan te besteden. De aanbesteding overschreed het goedgekeurde budget ruimschoots.

Het tekort op de aanbesteding bedroeg al 50% alleen op de bouwkundige aanneemsom. Daarbovenop kwam nog het tekort op de aanbesteding van 10% op de installaties. Het totale tekort bedroeg ca. FL. 1.300.000,-- (€ 550.000,--) in 2000. Sint Jacob was met het nieuwe verpleeghuis terug bij af. Althans zo dacht men. OLCO werd door de heer Veenstra gevraagd een analyse van het plan en de aanbesteding te maken en een advies te geven over de mogelijke vervolgstappen.

De aanpak
Na een grondige analyse kwam OLCO tot de conclusie dat in ieder geval de installaties zonder bijzondere aanpassingen binnen het budget realiseerbaar zouden moeten zijn. Het bouwkundig plan echter zou niet binnen het normbudget realiseerbaar zijn.
Wel zag OLCO mogelijkheden om beduidend lager uit te komen met een aantal bescheiden planaanpassingen. Een van de knelpunten die een ver gaande ontwerpaanpassing belemmerde was de ligging op het landgoed. De gemeente Heemstede stelde bijzondere eisen aan de architectuur. Eisen waarvan de gemeente ondanks het financiële debacle niet wilde afwijken. Na het overleg met de gemeente, dat geen oplossing bood, heeft OLCO een andere aanpak om tot oplossingen te komen ontwikkeld. OLCO voerde overleg om tot oplossingen te komen met het College Bouw Zorginstellingen. OLCO droeg argumenten aan, zoals de bijzondere locatie met bijzondere architectuureisen en de marktsituatie, op basis waarvan dit College overstag ging om aanvullend budget beschikbaar te stellen. Op deze wijze werd door OLCO de basis gelegd voor een nieuwe aanbesteding. Met de eerdere aanbieders is contact gezocht en overleg gevoerd. Met de laagste aanbieders van de installaties werd al snel overeenstemming bereikt over de prijs waarbij nauwelijks aanpassingen behoefden te worden doorgevoerd. Met de bouwkundige aannemer werd geen overeenstemming bereikt, waarna besloten werd een nieuwe aanbesteding te houden. Deze nieuwe aanbesteding bleek succesvol. Na overleg met de laagste aanbieder werd uiteindelijk binnen het budget ook het bouwkundige deel opgedragen.

De uitvoering
Naar aanleiding van deze aanpak en het succes ervan werd OLCO gevraagd de bouwdirectie te voeren. In goed overleg met de architect heeft OLCO de directievoering en het toezicht op de bouw overgenomen. Tijdens de uitvoering heeft OLCO een strakke regie gevoerd. Het gebouw werd binnen de planning en binnen het nieuwe budget gerealiseerd. Tijdens de uitvoering ontstond zelfs de situatie dat op basis van voortschrijdend inzicht nog een aantal bezuinigingen mogelijk bleken op basis waarvan er aanvullende ruimte ontstond om nog enkele bijzondere wensen van Bosbeek te realiseren. Zo zijn nog een personeelsruimte en een fysioruimte gerealiseerd door gebruik te maken van aanwezig volume in onder andere het basement.

De Kapel
Tussen de nieuwbouw en de oudbouw was de Kapel van de Congregatie der Zusters van De Voorzienigheid gelegen. Deze Kapel behoefde dringend onderhoud en was maar beperkt toegankelijk vanuit de verpleegafdelingen. OLCO werd gevraagd om tijdens de bouw een plan te maken om de Kapel te herstellen en te zorgen dat er weer een goede aansluiting met de verpleegafdelingen zou bestaan. Groot knelpunt daarbij was het bordes op de eerste etage. Deze lag niet op gelijk niveau van de verpleegafdelingen.
Het verwijderen van het bordes en het nieuw aanbrengen van een ander, lager gelegen bordes bleek te kostbaar. Daarom werd door OLCO een plan bedacht om het bestaande zover te laten zakken tot een gelijkvloerse aansluiting met de verpleegafdeling werd bereikt.

Door het bordes van de aanwezige draagconstructie los te maken en via een vijzelsysteem te laten zakken en lager gelegen weer opnieuw aan de constructie vast te maken werd dit doel bereikt. Deze methode bleek een fractie te kosten t.o.v. een geheel nieuwe bordes.

Op basis van deze resultaten op dit project kreeg OLCO opdracht om een Lange Termijn HuisvestingsPlan (LTHP) te maken voor alle locaties van Sint Jacob. Dit LTHP vormde de basis voor de visie ontwikkeling van Sint Jacob over de toekomst van haar locaties. CBZ heeft het LTHP zonder wijzigingen aanvaard.

Verpleeghuis Bosbeek